حسين بن منصور الحلاج ( مترجم : قاسم مير آخورى )

502

مجموعه آثار حلاج ( طواسين ، كتاب روايت ، تفسير قرآن ، كتاب كلمات ، تجريات عرفانى و اشعار ) ( فارسى )

غيب : پنهان و ناپيدا در مقابل « شهادت » آنچه دل بيند از آخرت . در نزد صوفيه سرى است ذاتى كه كنه آن را جز خداوند نمىداند . به همين سبب از اغيار مصون و از عقول و چشمها پوشيده است . قرآن غيب را از آن خدا مىداند : « وَ لِلَّهِ غَيْبُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » « 1 » و « إِنَّمَا الْغَيْبُ لِلَّهِ » « 2 » مولوى : از عين به غيب راه داريم * زيرا همواره پيك دينيم « 3 » بشنو ز زبان سبز هر برگ * كز غيب برويد آنچ كارى « 4 » غيب الوهيت : غيب در برابر شهادت . عالم غيب شامل جهان ارواح ، عقول مجرد است و عالم شهادت ، پرتو فيض از عالم غيب است . غيب الوهيت ؛ منظور ذات حق است كه به آن ذات مطلق نيز گويند . غيب لطيف غيب منهمر : منهمر از همر ؛ ريزان . غيرت : حميت ، تعصب بر چيزى . كراهت داشتن شخص از شركت ديگرى در حق اوست . و سه قسم است : غيرت دربارهء حق ، غيرت بر حق و غير از حق . غيرت دربارهء حق به رؤيت فواحش و مناهى باشد . غيرت بر حق در كتمان سرائر و اسرار باشد . و غيرت از حق ضنّت سالك بر اولياى حق باشد . عطار گويد : غيرت بر اولياى خدا واجب است . « 5 » * * * [ ( ف ) ] فارس ملايكه فتوت و كرم : ابن خفيف از حلاج پرسيد : فتوت و كرم و عظمت روح چيست ؟ حلاج گفت : فردابينى . در شب ابن خفيف خواب قيامت را ديد . و مشاهده كرد كه حلاج در محضر حق حاضر شده و خدا به او مىگويد : « كسى كه تو را دوست داشت به بهشت خواهد بود و آنكه بر تو كينه ورزيد به دوزخ » .

--> ( 1 ) . نحل ، آيه 77 . ( 2 ) . هود ، آيه 123 . ( 3 ) . همان ، ج 3 ، ب 16314 . ( 4 ) . همان ، ج 6 ، ب 29228 . ( 5 ) . تذكرة اولياء ، عطار ، ص 493 .